دیسک گردن یکی از اجزای مهم ستون فقرات گردنی است که بین مهره های گردن قرار دارد و وظیفه جذب فشار و تسهیل حرکات گردن را بر عهده دارد. این دیسک ها از دو بخش اصلی تشکیل شده اند: بخش خارجی فیبری و محکم به نام آنولوس فیبروزوس و بخش داخلی نرم و ژله ای به نام نوکلئوس پولپوزوس. بیرون زدگی یا فتق دیسک گردن زمانی رخ می دهد که بخش ژله ای داخلی به دلیل فشار ، آسیب یا فرسودگی از لایه خارجی عبور کرده و به اعصاب یا نخاع فشار وارد کند. این عارضه می تواند به دلایل مختلفی مانند حرکات ناگهانی ، بلند کردن اجسام سنگین به روش نادرست ، ضربه مستقیم ، نشستن طولانی مدت با وضعیت بدنی غلط یا فرسودگی تدریجی ناشی از افزایش سن ایجاد شود. آگاهی و پیشگیری با رعایت اصول ارگونومی ، انجام تمرینات ورزشی مناسب و حفظ سلامت ستون فقرات ، بهترین راه برای کاهش خطر بروز بیرون زدگی دیسک گردن محسوب می شود.
علائم شایع فتق دیسک گردن
- فتق دیسک در میان افراد مختلف ، شایع است. این آسیب ها می توانند باعث درد در کمر ، باسن یا پاها شوند.
- فتق دیسک گردن همچنین ممکن است باعث سردرد و ضعف عضلانی شود که حتی می تواند مانع عملکرد فرد در فعالیت های روزمره شود. اگر درمان نشود ، می تواند به ناتوانی و در موارد نادر به مرگ منجر شود.
- فتق دیسک در آزمایش های تشخیصی حتی در افرادی که هیچ علامتی ندارند هم دیده شده است.
- وقتی دیسک پاره یا دچار فتق می شود، ممکن است به نخاع یا اعصاب نخاعی فشار بیاورد. این وضعیت که «رادیکولوپاتی» (Radiculopathy) نام دارد ، می تواند باعث درد ، ضعف یا بی حسی در گردن ، کمر و پاها شود.
- اگر فتق دیسک در ستون فقرات گردنی باشد ، ممکن است علائمی مانند درد ، ضعف ، بی حسی ، مورمور شدن یا ترکیبی از این موارد را در گردن ، بازو یا شانه احساس کنید.
علت فتق دیسک گردن چیست؟
شایع ترین علت فتق دیسک گردن ، فرسودگی تدریجی (دژنراسیون) به مرور زمان است. با افزایش سن ، دیسک های ستون فقرات مقداری از آب موجود در ساختار خود را از دست می دهند ، انعطاف پذیری شان کمتر می شود و حتی با فشار یا کشش کم هم آسیب پذیر می شوند.
فتق دیسک ممکن است به دلایلی مانند موارد زیر رخ دهد :
- استفاده از عضلات کمر به جای عضلات پا هنگام بلند کردن اجسام سنگین یا پیچیدن و چرخیدن همزمان
- نشستن نادرست پشت میز کامپیوتر
- در موارد شدید ، ضربه یا سقوط
تشخیص فتق دیسک گردن
جراح و متخصص مغز و اعصاب در ارومیه با بررسی دقیق سابقه پزشکی شما و انجام تست های بالینی، وجود فتق دیسک گردن را ارزیابی می کند. هرگونه ضعف عضلانی ، بی حسی یا درد شدید ممکن است نیاز به آزمایش های تخصصی مانند اشعه ایکس (X-ray) ، سی تی اسکن (CT Scan) ، ام آر آی (MRI) ، میلُوگرام (Myelogram) یا مطالعات هدایت عصبی داشته باشد. پزشک باید با همکاری شما و دیگر ارائه دهندگان خدمات درمانی ، تشخیص دقیق و برنامه درمانی مناسب را ارائه دهد.
بهترین درمان فتق دیسک گردن چیست؟
درمان محافظه کارانه (غیر جراحی) مانند پرهیز از حرکات دردناک ، تمرینات ورزشی و مصرف داروهای مسکن در ۹ مورد از ۱۰ بیمار علائم فتق دیسک را برطرف می کند. فیزیوتراپیست می تواند تمرینات و وضعیت هایی را آموزش دهد که درد ناشی از فتق دیسک را کاهش می دهند. با بهبود درد ، یک برنامه توان بخشی شامل تقویت عضلات مرکزی بدن و افزایش ثبات ستون فقرات می تواند سلامت گردن و کمر را به حداکثر رسانده و از آسیب های آینده جلوگیری کند. تعداد کمی از بیماران نیاز به جراحی خواهند داشت.
ساده ترین راه پیشگیری از فتق دیسک ، ورزش منظم ، حفظ وضعیت بدنی صحیح و داشتن وزن سالم است. اگر فکر می کنید به این عارضه مبتلا هستید ، باید برای ارزیابی به پزشک مراجعه کنید تا روزهای دردناک شما به پایان برسد.
