یکی از روش های پزشکی که شامل پایش مداوم فعالیت های مغز و نورون ها در طول جراحی های عصبی است ، نورومانیتورینگ حین عمل (IONM) نام دارد. این روش به نمایش ساختاری سیستم عصبی کمک می کند و همچنین اختلالات احتمالی مرتبط با آن را نشان می دهد. هدف اصلی آن حفظ وضعیت بهینه سیستم عصبی ، به ویژه سیستم عصبی مرکزی (CNS) و اعصاب محیطی است. علاوه بر این ، IONM دادههای نورو فیزیولوژیکی ارائه می دهد که روندهای ایمن تر و جامع تری را برای نورولوژیست امکان پذیر می سازد. در بسیاری از روش های پزشکی ، نورومانیتورینگ به یک استاندارد تبدیل شده و جایگزین آزمایش بیداری حین عمل در جراحی های ستون فقرات شده است. با این حال ، استانداردهای دقیق و واحد برای ارزیابی وجود ندارد و اکثر تیم های پایش و جراحان روش خود را انتخاب می کنند.
نورومانیتورینگ چیست؟
نورومانیتورینگ (Neuromonitoring) یا پایش عصبی حین جراحی ، روشی پیشرفته برای بررسی و حفظ عملکرد اعصاب در حین انجام عمل های جراحی است. این تکنیک به جراحان کمک می کند تا از آسیب احتمالی به اعصاب حرکتی یا حسی جلوگیری کنند ، به ویژه در جراحی های حساس مانند ستون فقرات ، مغز ، تیروئید ، و گوش. در این پروسه ، فعالیت الکتریکی اعصاب و عضلات بیمار با استفاده از الکترودهای خاص به صورت لحظه ای ثبت و تحلیل می شود. متخصص نوروفیزیولوژی با تفسیر این داده ها ، در صورت مشاهده تغییرات غیرطبیعی ، جراح را فوراً مطلع می کند تا اقدامات اصلاحی انجام شود. این روش نه تنها ایمنی بیمار را افزایش می دهد بلکه احتمال بروز عوارضی مانند فلج موقت یا دائمی را به طور چشمگیری کاهش می دهد. به همین دلیل ، این تکنیک امروزه یکی از ابزارهای ضروری در جراحی های پیچیده و ظریف محسوب می شود.
اصول نورومانیتورینگ چیست ؟
- هدف : در طول عمل جراحی ، برای دریافت پتانسیل های الکتریکی اعصاب که توسط آکسون های آنها تولید می شود به کار می رود. این کار برای پیشگیری و شناسایی مشکلات پیش از وخیم شدن و کاهش عوارض احتمالی انجام می شود.
- روش ها : روش های مختلفی برای نورومانیتورینگ جراحی وجود دارد. الکترومیوگرافی (EMG) یا ثبت فعالیت های عضلانی ، الکتروانسفالوگرافی (EEG) یا اندازه گیری فعالیت مغز ، پتانسیل های حرکتی القا شده (MEP) یا ارزیابی عملکرد مسیرهای حرکتی و پتانسیل های حسی القا شده (SSEP) یا بررسی سلامت مسیرهای حسی ، از جمله این موارد هستند.
- کاربرد : نورومانیتورینگ در جراحی برای مشکلات عصبی مختلف مانند جراحی مغز ، روش های رادیولوژیک مداخله ای ، اصلاح ستون فقرات ارتوپدی ، سکته مغزی ، آسیب های هیپوکسیک ایسکمیک ، مننژیت و غیره به کار می رود.
- فرآیند : برای اندازه گیری واکنش های مغز ، الکترودهای دقیق روی بیمار قرار می گیرند و مقادیر پایه قبل از شروع جراحی ثبت می شوند. در طول عمل ، ارزیابی مداوم انجام می شود و هرگاه تغییراتی نسبت به مقادیر پایه رخ دهد ، واکنش سریع انجام می شود.
- کار تیمی : بهترین متخصص مغز و اعصاب ارومبه همیشه تعامل نزدیکی بین نورولوژیست ها ، جراحان و تیم بیهوشی را یکی از ارکان اصلی یک روند پزشکی موفق می داند. ایشان معتقد است که بر اساس این داده ها ، تیم جراحی برنامه ها و اقدامات لازم را برای تصمیم گیری بالینی مستقیم بحث و بررسی می کند و به واسطه این همکاری ، نتایج مطلوب تری از روند درمان حاصل می شود.
- ارزیابی مداوم : در طول عمل ، پایش همزمان انجام می شود تا جراحان بتوانند تغییرات عملکرد عصبی را به سرعت شناسایی و اصلاحات لازم را انجام دهند.
اهداف اصلی نورومانیتورینگ و نویگیشن در جراحی مغز و اعصاب
- افزایش ایمنی بیمار : با پایش لحظه ای فعالیت های عصبی و هدایت دقیق ابزارهای جراحی ، احتمال آسیب به اعصاب حیاتی به حداقل می رسد.
- پیشگیری از عوارض عصبی : نورومانیتورینگ از بروز فلج ، اختلال گفتار یا بینایی و سایر عوارض ناشی از آسیب عصبی جلوگیری می کند.
- دقت بالا در شناسایی ساختارهای حیاتی : نویگیشن امکان شناسایی دقیق تومورها ، رگ های خونی و مسیرهای عصبی را فراهم می کند تا جراح بدون خطا عمل کند.
- کاهش تهاجم جراحی : با استفاده از نویگیشن ، جراح می تواند از مسیرهای کوتاه تر و ایمن تر وارد شود و میزان برش یا برداشت بافت را کاهش دهد.
- بهبود نتایج عملکردی پس از جراحی : ترکیب این دو فناوری سبب حفظ عملکرد حرکتی ، حسی و شناختی بیمار پس از عمل می شود.
- تسهیل تصمیم گیری لحظه ای در حین جراحی : نورومانیتورینگ به صورت بلادرنگ تغییرات عصبی را گزارش می دهد و نویگیشن تصویر لحظه ای از موقعیت ابزارها ارائه می دهد.
- افزایش دقت در جراحی های پیچیده و ظریف : در مواردی مانند تومورهای نزدیک به مراکز حرکتی یا گفتاری ، استفاده هم زمان از این دو سیستم دقت و موفقیت عمل را به طور چشمگیری بالا می برد.
توضیحات بهترین متخصص مغز و اعصاب ارومیه دکتر قهرمانلو درباره نورومانیتورینگ
نویگیشن در جراحی مغز و اعصاب چیست؟
نویگیشن در جراحی مغز و اعصاب (Neurosurgical Navigation) یکی از پیشرفته ترین فناوری های جراحی است که مانند یک GPS دقیق برای مغز عمل می کند. این سیستم با استفاده از تصاویر سه بعدی حاصل از MRI یا CT اسکن ، به جراح کمک می کند تا محل دقیق ضایعات ، تومورها یا ساختارهای حیاتی مغز و نخاع را با دقت میلی متری شناسایی کند. در نتیجه ، جراح می تواند مسیر ورود ابزارهای جراحی را با کمترین آسیب به بافت های سالم انتخاب کند و احتمال عوارض عصبی پس از عمل را کاهش دهد.
ارتباط نویگیشن با نورومانیتورینگ بسیار نزدیک و مکمل است. در حالی که نویگیشن مسیر جراحی را با دقت بالا مشخص می کند ، این تکنیک به طور همزمان عملکرد الکتریکی اعصاب را پایش می کند تا از آسیب ناگهانی یا غیرقابل برگشت به اعصاب جلوگیری شود. به بیان ساده ، نویگیشن به جراح نقشه راه می دهد و نورومانیتورینگ هشدار لحظه ای فراهم می کند. ترکیب این دو فناوری ، سطح ایمنی و دقت جراحی های مغز ، نخاع و حتی تیروئید را به طور چشمگیری افزایش داده است. امروزه در مراکز پیشرفته جراحی مغز و اعصاب ، استفاده هم زمان از این دو سیستم به عنوان استاندارد طلایی در جراحی های پیچیده شناخته می شود.
کاربردهای پیشرفته نورومانیتورینگ در محیط های بالینی
با تغییرات و پیشرفت های سریع در فناوری نورومانیتورینگ ، پیشرفت های قابل توجهی در پزشکی ایجاد شده است. این تکنیک های مدرن ، تشخیص فوری و محافظت از سیستم عصبی را بهبود داده اند.
- MRI حین عمل پیشرفته : دستگاه تصویربرداری رادیولوژیک حین عمل تصاویر ساختاری یا منطقه ای ارائه می دهد که تشخیص سریع سیستم عصبی توسط نورولوژیست ها را تسهیل می کند.
- توموگرافی انسجام نوری (OCT) : تصاویر با کیفیت بالا از نواحی نوری پیچیده مانند عصب بینایی و شبکیه ارائه می دهد و برای تشخیص و مدیریت اثرات دیابت بر شبکیه مانند گلوکوم و رتینوپاتی به کار می رود.
- تصاویر با رزولوشن بالا : استفاده از نورومانیتورینگ امکان برنامه ریزی جامع پیش از عمل و شناسایی سریع عوارض حین عمل را فراهم می کند.
- تکنیک تحریک عصبی : استفاده از روش های پیشرفته با تحریک مغناطیسی یا الکتریکی برای تغییر پاسخ نورونی و نقشه برداری و حفاظت از مدارهای مهم مغز.
- سیستم هشدار مکانیکی : یکی از مهم ترین کاربردهای نوآورانه نورومانیتورینگ جراحی است که با استفاده از الگوریتم های هوش مصنوعی ، مشکلات احتمالی را به تیم جراحی اطلاع می دهد.
کاربرد بالینی نورومانیتورینگ در جراحی
استفاده از روش های نورومانیتورینگ جراحی شامل دامنه گسترده ای از فرآیندهای پزشکی است که نتایج بیماران را بهبود می بخشد.
- جراحی های مغز : این تکنیک به ارزیابی و حفاظت از عملکردهای حیاتی مغز کمک می کند و احتمال عوارض عصبی را کاهش می دهد. در جراحی برداشتن تومور مغزی و عمل جراحی صرع کاربرد دارد.
- جراحی ستون فقرات : این روش حین عمل نقش بسیار مهمی در جراحی های متعدد ستون فقرات مانند لامینکتومی ، دکمپرسیون ستون فقرات و فیوژن دارد. IONM همچنین به عنوان یک وسیله محافظت از ستون فقرات عمل می کند.
- جراحی های اسکلتی عضلانی : در جراحی های مرتبط با سیستم اسکلتی (مفصل ، بخیه یا جمجمه) ، مانند لامینکتومی و کیفوپلاستی استفاده از نورومانیتورینگ اهمیت زیادی دارد.
